Mất quyền kiểm soát cà phê hoà tan Trung Nguyên, ông Đặng Lê Nguyên Vũ còn gì

"Vua cà phê" Việt vẫn nắm quyền điều hành và kiểm soát phần lớn các doanh nghiệp trong hệ thống Trung Nguyên.

Dù Sở Kế hoạch & Đầu tư tỉnh Bình Dương vừa có quyết định hủy bỏ quyền đại diện theo pháp luật của ông Đặng Lê Nguyên Vũ (Chủ tịch Tập đoàn Trung Nguyên) tại Công ty cà phê hòa tan Trung Nguyên - đơn vị đang sở hữu thương hiệu cà phê hoà tan G7 và trao lại cho bà Lê Hoàng Diệp Thảo - vợ ông Vũ, nhưng trên thực tế, ông Vũ vẫn là đại diện pháp lý, nắm quyền điều hành tại Tập đoàn Trung Nguyên có vốn điều lệ 1.500 tỷ đồng - nơi nắm cổ phần chi phối ở hầu hết các công ty thành viên trong hệ thống. Tập đoàn còn sở hữu nhiều mảng kinh doanh khác như bán lẻ, kinh doanh nhượng quyền.

Cụ thể, Trung Nguyên có Nhà máy cà phê Buôn Ma Thuột chuyên về chế biến hạt cà phê, cà phê rang xay vốn điều lệ 500 tỷ đồng và Nhà máy cà phê Sài Gòn tại Mỹ Phước (Bình Dương).

Ông Vũ nắm quyền điều hành tại Công ty Trung Nguyên Franchising với vốn điều lệ 100 tỷ đồng. Theo báo cáo của Nikkei, tính đến đầu năm 2015, Trung Nguyên có tới 2.500 điểm bán - số lượng lớn nhất trong các chuỗi nhà hàng - cà phê Đông Nam Á. Trung Nguyên cho phép các điểm bán này treo biển Trung Nguyên miễn phí. Thực tế, công ty chỉ có 57 quán cà phê nhượng quyền tại Việt Nam và một ở Singapore.

Trung Nguyên còn mở rộng đầu tư sang lĩnh vực du lịch khi thành lập Công ty Đầu tư Du lịch Đặng Lê với vốn điều lệ 98 tỷ đồng (tập đoàn nắm 70%, ông Vũ và bà Thảo mỗi người 15%). Đại diện công ty ban đầu thuộc bà Thảo nhưng mới đây ông Vũ đã chuyển quyền quản lý sang tên mình. Đây là công ty chuyên hoạt động du lịch với các thương hiệu như: làng cà phê Trung Nguyên, resort coffee tour Trung Nguyên, khu du lịch Gia Long,…

Ở lĩnh vực bán lẻ, Trung Nguyên có Công ty Thương mại và dịch vụ G7 toàn cầu - sở hữu chuỗi bán hàng G7 - ministop và Công ty Thương mại và dịch vụ G7.

Đặc biệt, ông Đặng Lê Nguyên Vũ vẫn là đại diện pháp luật và nắm quyền kiểm soát ở Công ty Đầu tư Trung Nguyên có vốn điều lệ 3.160 tỷ đồng, đầu tư vào các công ty thành viên của tập đoàn.

Đặng Lê Nguyên Vũ là doanh nhân và được xem như ông vua cà phê Việt. Ảnh:Forbes

Vụ việc tranh chấp quyền kiểm soát doanh nghiệp này kéo dài từ cuối năm ngoái khi Trung Nguyên thông báo việc tạm dừng cung cấp cà phê hòa tan với lý do bảo trì máy móc. Cuộc chiến pháp lý giữa bà Thảo và ông Vũ hết sức gay gắt. Phía bà Thảo đã phát đi thông điệp chính mình mới là người sáng lập kiêm Tổng giám đốc Công ty Trung Nguyên International Singapore, Tổng giám đốc Cà phê hoà tan Trung Nguyên, đồng thời là đồng sáng lập và đồng sở hữu của Tập đoàn Cà phê Trung Nguyên. Theo đó bà Diệp Thảo là người đưa cà phê Trung Nguyên, thương hiệu G7 ra quốc tế.

Đây đều là các công ty đóng góp lớn vào doanh thu toàn tập đoàn, vì vậy việc mất kiểm soát sẽ tác động không nhỏ đến chiến lược phát triển sau này. Công ty cà phê hoà tan Trung Nguyên được thành lập năm 2003, sở hữu thương hiệu G7, có vốn điều lệ 200 tỷ đồng, trong đó tập đoàn mẹ nắm 85%, ông Vũ 10% và bà Thảo 5%. Công ty có 2 nhà máy sản xuất cà phê tại Dĩ An (Bình Dương) và Bắc Giang.

Theo số liệu của  Euromonitor, năm 2015, G7 đã lọt vào top 3 thương hiệu cà phê hoà tan lớn nhất Việt Nam cùng với Nescafé và Vinacafé. Doanh thu trong nước của G7 năm 2015 đạt 245 tỷ đồng, năm 2014 đạt khoảng 270 tỷ. Tuy vậy, đây chỉ là thị phần trong nước, thực tế G7 được xuất khẩu đi khắp thế giới, đặc biệt là Trung Quốc với doanh số lên tới nghìn tỷ đồng.

Trong khi đó, Công ty Trung Nguyên International Singapore được thành lập năm 2008 với mục tiêu chinh phục thị trường thế giới. Công ty phụ trách xuất khẩu cà phê tại thị trường ASEAN và toàn cầu. Đến nay thương hiệu Trung Nguyên đã xuất khẩu sang 60 nước trên thế giới như Mỹ, Canada, châu Âu, ASEAN…

Người đại diện	Tên công ty	Vốn điều lệ	Lĩnh vực hoạt động
Đặng Lê Nguyên Vũ	Tập đoàn Trung Nguyên	1.500 tỷ đồng	Chi phối các công ty thành viên của hệ thống Trung Nguyên
Đặng Lê Nguyên Vũ	Công ty Đầu tư Trung Nguyên	3.160 tỷ đồng	Đầu tư vốn vào các công ty thành viên của tập đoàn
Đặng Lê Nguyên Vũ	Công ty Trung Nguyên Franchising	100 tỷ đồng	Hệ thống cửa hàng nhượng quyền thương hiệu Trung Nguyên
Đặng Lê Nguyên Vũ	Công ty Đầu tư du lịch Đặng Lê	98 tỷ đồng	Khai thác du lịch
Đặng Lê Nguyên Vũ	-Công ty Thương mại và Dịch vụ G7 toàn cầu -Công ty Thương mại và Dịch vụ G7	100 tỷ đồng 50 tỷ đồng	Bán lẻ cà phê
Lê Hoàng Diệp Thảo	Công ty cà phê hoà tan Trung Nguyên	200 tỷ đồng	Sản xuất cà phê G7 trong nước và xuất khẩu
Lê Hoàng Diệp Thảo	Công ty TNHH TNI		Sản xuất cà phê xuất khẩu quốc tế
Lê Hoàng Diệp Thảo là người sáng lập	Công ty Trung Nguyên International Singapore		Trụ sở tại Singapore, là cứ điểm xuất khẩu cà phê Trung Nguyên ra toàn cầu

Doanh thu và lợi nhuận của Trung Nguyên luôn là một ẩn số. Trong một lần xuất hiện trên Cổng thông tin điện từ Chính phủ, ông Vũ cho biết, doanh thu năm 2012 của công ty đạt trên 200 triệu USD và sẽ tăng gấp đôi một năm sau đó do nhu cầu cà phê đóng gói ở ASEAN, Trung Quốc tăng mạnh. Trung Nguyên cũng đặt ra mục tiêu đạt doanh thu 1 tỷ USD vào năm 2016. Năm 2014, riêng công ty mẹ đã có doanh thu 4.000 tỷ đồng, lợi nhuận 1.300 tỷ. Công ty có nguồn thu rất lớn từ xuất khẩu các loại cà phê hoà tan, cà phê rang xay, cà phê chồn ra thế giới.

Doanh nhân Đặng Lê Nguyên Vũ sinh ngày 10/2/1971, trong một gia đình nông dân nghèo ở Nha Trang (Khánh Hoà). Ông khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng. Từ một vài cửa hàng nhỏ bán cà phê năm 1996 tại Buôn Ma Thuột, với số vốn bỏ ra chỉ bằng chiếc xe đạp, đến nay Trung Nguyên đã trở thành thương hiệu toàn cầu. 

Ông Đặng Lê Nguyên Vũ đã lọt vào bảng xếp hạng triệu phú do tạp chíForbes bình chọn vào năm 2014 với tổng tài sản hơn 100 triệu USD. Ngoài kinh doanh, ông Vũ còn tham gia viết sách.
.

Cuộc điện thoại đập tan âm mưu đảo chính ở Thổ Nhĩ Kỳ

Trong lúc những chiếc xe cơ giới của quân đội gầm rú ở Ankara và Istanbul thì Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đang đi nghỉ ở một thành phố bên bờ Địa Trung Hải.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan gọi điện thoại tới kênh CNN Turk thúc giục người dân xuống đường chống lại âm mưu đảo chính. Ảnh: Twitter

Để thực hiện âm mưu đảo chính, những sĩ quan quân đội cấp cao Thổ Nhĩ Kỳ từ các đơn vị biệt kích, lực lượng bộ binh, quân đoàn số một và số 4 cùng không quân, đã lên một kế hoạch khá tỉ mỉ, theo Washington Post.

Họ chiếm giữ và đóng cửa tổng cộng ba sân bay. Họ đánh bom tòa nhà quốc hội ở Ankara 9 lần. Họ nắm quyền kiểm soát nhiều địa điểm chiến lược tại cả thủ đô và Istanbul, thành phố lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ. Những kẻ đảo chính còn nhắm mục tiêu vào trụ sở đài truyền hình quốc gia TRT TV, ép phát thanh viên đọc thông báo đảo chính.

Tuy nhiên, kế hoạch tưởng như hoàn hảo của họ lại không tính đến sức mạnh của mạng xã hội cũng như các kênh truyền hình tư nhân.

Theo Gareth Jenkins, nhà nghiên cứu quân sự ở Istanbul, "cuộc đảo chính này được tính toán cẩn thận nhưng vận dụng các chiến thuật, chiến lược từ những năm 1970".

Quân nổi dậy phong tỏa hàng loạt tuyến đường chính ở Istanbul, đồng thời lập chốt kiểm soát tại các ngã tư trọng yếu và sân bay. Nhiều trực thăng liên tục vần vũ bên trên trụ sở cảnh sát ở Ankara.

Những kẻ âm mưu đảo chính khi ấy tin chắc Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan sẽ bất lực trước thế trận họ giăng ra. Các thủ lĩnh đảo chính, tự nhận mình là "Hội đồng Hòa bình", khuyến cáo người dân không ra khỏi nhà.

Cuộc gọi chiến lược

Bị cách ly bên trong một khu nghỉ dưỡng ở thị trấn Marmaris thuộc vùng Riviera, phía tây nam Thổ Nhĩ Kỳ, cách xa các điểm nóng, ông Erdogan đưa ra một quyết định mà giới quan sát đánh giá là đầy cảm hứng nhưng đã giúp đập tan âm mưu đảo chính.

Vì cơ quan truyền thông nhà nước bị chiếm nên ông Erdogan gọi đến một đài truyền hình tư nhân. Ông cần cho 80 triệu người dân Thổ Nhĩ Kỳ biết rằng mình vẫn tự do và đang phải đối mặt với canh bạc lớn của sự nghiệp.

Tổng thống Erdogan liên lạc với kênh CNN Turk, sử dụng FaceTime, một ứng dụng trò chuyện trực tuyến có hình ảnh, yêu cầu người dẫn chương trình Nevsin Mengu cầm chiếc điện thoại của cô hướng về máy quay. Ông trực tiếp kêu gọi những người ủng hộ vùng lên, chiếm đường phố.

Giới chuyên gia nhận định sở dĩ Tổng thống Erdogan quyết định như vậy là bởi ông cho rằng các binh sĩ quân đội sẽ không sát hại dân thường vô tội.

"Hãy cùng tập hợp lại như một quốc gia tại các quảng trường. Tôi tin chúng ta sẽ nhanh chóng đập tan âm mưu chiếm đóng này. Tôi kêu gọi mọi người tiến ra vũ đài. Chúng ta sẽ cho họ câu trả lời".

Thời điểm đó, những chiếc xe tăng vẫn đang cào nát các con đường trong thành phố.

20 phút sau, Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Binali Yildirim đăng tải trên mạng xã hội Twitter thông điệp thể hiện thái độ phản đối âm mưu đảo chính của quân đội. Ông nhấn mạnh chính phủ vẫn nắm quyền điều hành.

Trên bầu trời, các chiến đấu cơ F-16 không ngừng gầm rú. Theo một số học thuyết quân sự, những chiếc máy bay phản lực có khả năng đe dọa người dưới mặt đất chỉ bằng thứ âm thanh mà chúng phát ra, không cần đến bất kỳ vũ khí nào.

Nhưng được khích lệ tinh thần bởi các thông điệp ủng hộ chính phủ trên mạng xã hội cũng như nhìn thấy Tổng thống Erdogan xuất hiện bình an trên sóng truyền hình, người dân đã gạt sợ hãi sang một bên và bắt đầu đổ xuống đường.

Các thành viên đảng Công lý và Phát triển (AK) của ông Erdogan cũng hòa chung vào dòng người, chỉ đạo quần chúng phản công.

Theo nhà nghiên cứu Sinan Ulgen từ viện chính sách Carnegie, phe nổi dậy dường như không nhận được sự ủng hộ hoàn toàn của quân đội. "Kế hoạch chi tiết của họ cũng không hiệu quả bởi họ đã thất bại ngay từ đầu trong việc chiếm đóng những căn cứ quân sự ở Thổ Nhĩ Kỳ hay bắt giữ các lãnh đạo chính trị", ông nhận xét.

Chuyên gia đánh giá việc Tổng thống Erdogan có thể kết nối với người dân để truyền thông tin rằng mình vẫn an toàn và không bị quân nổi dậy bắt giữ là một trong những yếu tố tiên quyết giúp ông đập tan âm mưu đảo chính.

Người dân Thổ Nhĩ Kỳ đứng trên một xe tăng ở thủ đô Ankara. Ảnh: Reuters

Người tiền nhiệm của ông Erdogan, cựu tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Abdullah Gul, cũng dùng FaceTime để lên án những kẻ đảo chính trên kênh CNN Turk. Cựu thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu liên lạc qua điện thoại với kênh Al Jazeera, gọi cuộc đảo chính là một âm mưu thất bại.

Ngay sau khi kết thúc thông báo trên sóng truyền hình, ông Erdogan lên một chiếc máy bay phản lực để về Istanbul.

Theo trang Flight Radar 24, phi cơ chở Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ bay vòng quanh khu vực phía nam sân bay Ataturk để chờ các quan chức trung thành với ông kiểm tra xem liệu máy bay có thể hạ cánh hay không. Nhiều xe tăng quân đội lúc đó bị dân chúng chặn lại trên các con đường dẫn tới sân bay. Việc ông Ataturk đáp xuống Istanbul đã đặt dấu chấm hết cho âm mưu đảo chính.

Lãnh đạo cả ba đảng đối lập ở Thổ Nhĩ Kỳ nhanh chóng lên án cuộc đảo chính trên các trang mạng xã hội, bổ sung những tiếng nói mạnh mẽ ủng hộ người dân biểu tình, chống âm mưu lật đổ chính quyền.

Lực lượng nổi dậy lập tức tìm cách ngăn việc phát sóng của kênh CNN Turk. Một chiếc trực thăng chở lính nghĩa vụ và một quan chức quân sự đáp xuống trụ sở của kênh này nhưng không thể chặn tín hiệu. Họ ra lệnh sơ tán toàn bộ trường quay.

Khi CNN Turk lên sóng trở lại, người dẫn chương trình Nevsin Mengu và giám đốc Erdogan Aktas miêu tả tâm trạng của những người lính trẻ có mặt ở trụ sở đài để can thiệp quá trình phát sóng.

"Trong mắt những người lính trẻ ấy chỉ tồn tại nỗi sợ hãi, không có dấu hiệu của sự tận tâm hay tinh thần kiên định", Mengu nói.

Một người đàn ông nằm trước xe tăng quân sự Thổ Nhĩ Kỳ tại sân bay Ataturk, Istanbul. Ảnh: Reuters